KHOA HỌC LÀM SÁNG TỎ CƠ CHẾ LOẠI NHỮNG CON TINH TRÙNG YẾU KHỎI CUỘC CHƠI

Cuộc đua của tinh trùng để thụ tinh với trứng từ lâu đã được biết đến là cuộc đua một mất một còn. Và mới đây, một nghiên cứu của các nhà khoa học đã góp phần làm sáng tỏ về quá trình vượt qua muôn nghìn thử thách của hàng trăm triệu tế bào tinh trùng để đến với trứng trước tiên.

Các nhà nghiên cứu đến từ Đại học Cornell, Mỹ đã phát hiện ra rằng, đường sinh sản của phụ nữ được cấu tạo theo một hình dạng đặc biệt nhằm giúp đẩy những tinh trùng yếu hơn ra ngoài và chỉ cho phép những "ứng cử viên" khoẻ mạnh nhất lọt vào trong để gặp trứng thông qua một hệ thống các "cửa ải".

Trong một bài báo xuất bản trên tạp chí Science Advances, nhóm nghiên cứu đã sử dụng một số mô hình và mô phỏng trên máy tính nhằm quan sát hành trình của tinh trùng từ cổ tử cung đến với trứng.

Họ nhận thấy các tinh trùng yếu hơn bị cuốn vào những dòng chảy chất lỏng của cơ thể phụ nữ ở các "cửa ải" – hoặc các điểm "giới hạn", theo thuật ngữ được các nhà nghiên cứu sử dụng, trong khi chỉ có những "tay bơi" nhanh nhất và khoẻ nhất mới có thể chống chọi được với dòng chất lỏng đó và vượt qua được cánh cổng.

"Các điểm giới hạn trong đường sinh dục nữ đóng vai trò như những cánh cổng," các nhà khoa học giải thích. "Các tinh trùng có vận tốc bơi cao hơn một ngưỡng nhất định sẽ có thể bơi qua cánh cổng, trong khi những tinh trùng có tốc độ bơi chậm hơn sẽ bị mắc kẹt lại ở bên ngoài điểm giới hạn đó."

Tinh trùng sẽ "hình thành một hệ thống phân cấp" khi tập trung trước điểm giới hạn để chờ đến lượt bơi qua. Nhóm nghiên cứu cũng chỉ ra rằng tinh trùng sẽ bơi theo hình con bướm trong đường sinh sản của phụ nữ. Trong quá trình đó, những tinh trùng bơi khoẻ nhất sẽ có thể tiến đến gần điểm giới hạn, còn những tế bào chậm hơn sẽ phải "đứng ngoài".

"Cấu trúc phân cấp này khiến cho sự cạnh tranh giữa các tinh trùng càng trở nên khốc liệt, đặc biệt là giữa những tinh trùng có khả năng hoạt động linh hoạt và những đối thủ có phần chậm chạp hơn," các nhà nghiên cứu viết.

Nhóm nghiên cứu đã quan sát và thử nghiệm với cả tinh trùng của người và bò đực, và cả hai đều cho kết quả tương tự nhau.

Những phát hiện này của các nhà nghiên cứu, mặc dù không gây bất ngờ, nhưng cũng đã giúp làm sáng tỏ thêm những chặng nào trong hành trình của các tế bào tinh trùng là khó di chuyển nhất, và nguyên nhân nào dẫn đến việc rất nhiều tinh trùng đã bị bỏ lại phía sau.

"Cách thức hoạt động như một cánh cổng của các điểm giới hạn đã chứng minh cơ chế lựa chọn tự nhiên của đường sinh sản nữ, dựa trên khả năng vận động của tinh trùng," các nhà khoa học giải thích. Điều này có nghĩa rằng các tế bào tinh trùng nào có khả năng vận động tốt hơn, có khả năng di chuyển một cách độc lập nhất, sẽ vượt qua được những "cánh cổng" một cách nhanh chóng để tìm đến với tế bào trứng.

An Huy

Vnreview

NHỮNG ĐIỀU ÍT BIẾT VỀ GIÁC QUAN THỨ 6 VÀ THỨ 7 CỦA CON NGƯỜI

Ngoài 5 giác quan cơ bản, con người còn nhiều giác quan khác giúp cơ thể tiếp nhận và xử lý thông tin từ môi trường xung quanh.

5 giác quan cơ bản được biết đến phổ biến là thị giác – nhìn, xúc giác – chạm, thính giác – nghe, khứu giác – ngửi và vị giác – nếm. Nhưng chỉ 5 giác quan này là chưa đủ để nói lên những điều tuyệt vời mà cơ thể con người có thể làm, theo How Stuff Works.

Ngoài 5 giác quan truyền thống, con người còn có giác quan thứ 6 và giác quan thứ 7.

Con người không chỉ có 5 giác quan. (Ảnh minh họa: Ultimate Science).

Giác quan thứ 6 – sự nhận cảm

Theo Live Science, giác quan thứ 6 – sự nhận cảm (proprioception) là giác quan giúp não bộ biết được vị trí của cơ thể trong không gian.

Giác quan này bao gồm việc cảm nhận được chuyển động và vị trí của tứ chi và cơ bắp. Ví dụ, sự nhận cảm cho phép một người chạm đầu ngón tay lên mũi, cho phép một người bước trên bậc thang dù không nhìn thấy hoặc không cần nhìn từng bậc.

Những người kém giác quan này, theo một số nghiên cứu có thể xuất phát từ nguyên nhân di truyền, có thể cảm thấy vụng về và khó phối hợp.

Giác quan thứ 7

Theo Live Science, ngoài 5 giác quan chính, con người có rất nhiều giác quan phụ khác mà phần lớn chúng ta không bao giờ thực sự nhận thức được.

Ví dụ, một số cảm biến thần kinh của con người có thể cảm nhận được chuyển động, cảm giác sự cân bằng và độ nghiêng của đầu. Một số gọi giác quan này là "tiền đình" (vestibular) – giúp cơ thể cảm nhận trọng lực, chuyển động và cân bằng, nhận biết được gia tốc, khiến bạn có thể biết mình đang di chuyển khi ở trong thang máy, biết mình đang nằm xuống hay ngồi dậy.

Một số thụ thể khác cho phép con người phát hiện sự co giãn cơ và gân, có cảm giác về các chi của mình. Một số thụ thể phát hiện nồng độ oxy trong động mạch của máu.

Thậm chí cách nhận thức các giác quan của mỗi người cũng có thể không giống nhau. Một số người trải qua hiện tượng synesthesia (cảm giác đi kèm) có thể nhìn thấy âm thanh giống như màu sắc hoặc liên kết một số điều quan sát được với mùi hương, v.v…

Số lượng các giác quan được mô tả ngoài 5 giác quan truyền thống rất đa dạng, thậm chí không thống nhất ngay cả trong giới nghiên cứu cùng tổ chức. Các giác quan có thể bao gồm cảm giác tạm thời, cảm giác về thời gian trôi qua, những cảm giác đến từ bên trong các cơ quan. Chỉ riêng liên quan đến xúc giác đã có một số trường hợp đặc biệt khác được liệt kê ra như cảm giác nóng-lạnh, cảm giác ngứa,...

Cập nhật: 10/02/2019Theo VTC, KHOAHOC.TV